Energiebesparingsplicht 2027, welke klimaatmaatregelen moet uw bedrijf nemen?

Geplaatst op

Vanaf 1 juli 2027 gaat naar verwachting een vernieuwde energiebesparingsplicht in. De belangrijkste wijziging is dat de terugverdientijd van 5 naar 7 jaar gaat. Elke energiebesparende maatregel die u binnen 7 jaar terugverdient, wordt daarmee verplicht. Voor veel kantoren en zorginstellingen betekent dat meer verplichte investeringen in klimaattechniek, zoals warmteterugwinning in de luchtbehandeling en in bepaalde gevallen een warmtepomp. Daarnaast moeten veel bedrijven vóór 1 december 2027 opnieuw rapporteren via de informatieplicht. Bij Horos werken we sinds 1952 aan klimaatinstallaties voor de utiliteit. We volgen de nieuwe regels op de voet, omdat ze bepalen welke klimaatmaatregelen we onze klanten adviseren.

Wat is de energiebesparingsplicht?

De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven en instellingen om alle energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen een vaste termijn terugverdienen. Die termijn is nu 5 jaar. De plicht geldt per locatie, voor organisaties die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 m³ aardgas(equivalent) verbruiken. Om het eenvoudig te houden, heeft de overheid per sector een Erkende Maatregelenlijst (EML) opgesteld. Voert u de maatregelen uit die op die lijst staan, dan voldoet u in principe aan de plicht. Een gelijkwaardig alternatief met minstens hetzelfde besparingseffect mag ook. Neemt u een maatregel niet, dan moet u kunnen onderbouwen waarom.

Wat verandert er per 1 juli 2027?

De overheid actualiseert de energiebesparingsplicht om die beter uitvoerbaar en handhaafbaar te maken. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) zijn dit de belangrijkste wijzigingen:

  • De terugverdientijd voor energiebesparende maatregelen gaat van 5 naar 7 jaar.
  • De Erkende Maatregelenlijsten worden bijgewerkt naar de huidige stand der techniek en de huidige investeringskosten.
  • De energieprijzen waarmee de terugverdientijd wordt berekend, worden opnieuw vastgesteld.
  • De ondergrenzen blijven gelijk, dus 50.000 kWh elektriciteit en 25.000 m³ aardgas(equivalent).

Let op: dit zijn nog voorgenomen wijzigingen. De consultaties liepen in 2026 en de definitieve regels worden begin 2027 gepubliceerd.

Van 5 naar 7 jaar terugverdientijd

Door de langere terugverdientijd worden maatregelen verplicht die nu net buiten de grens vallen. Een rekenvoorbeeld maakt dat duidelijk. Stel dat het vervangen van een verouderde luchtbehandelingskast door een uitvoering met warmteterugwinning € 90.000,- kost en € 15.000,- per jaar aan energie bespaart. De terugverdientijd is dan 6 jaar. Onder de huidige regels hoeft u die investering niet te doen, vanaf 1 juli 2027 waarschijnlijk wel. Dit is een fictief voorbeeld: de werkelijke terugverdientijd hangt af van uw installatie en van de energieprijzen die de overheid voor de berekening vaststelt. Een goede berekening per locatie laat zien welke maatregelen voor u verplicht worden.

Een nieuwe Erkende Maatregelenlijst

De Erkende Maatregelenlijst wordt voor 2027 volledig herzien. De laatste versie stamt uit 2023, en sindsdien zijn de techniek en de investeringskosten flink veranderd. Volgens berichtgeving over de consultatie wordt de lijst korter en eenduidiger, en komen er maatregelen bij die met 7 jaar terugverdientijd binnen bereik vallen. Bepaalde warmtepompen worden daarbij genoemd als kandidaat. In de consultatie stond ook het voorstel om voor een deel van de lijst het natuurlijk moment te laten vervallen. Dat betekent dat u een maatregel dan niet meer pas bij vervanging of renovatie hoeft te nemen. Welke maatregelen precies op de lijst komen, wordt pas bij publicatie definitief.

Welke klimaatmaatregelen worden verplicht?

Welke maatregelen voor u verplicht worden, hangt af van uw sector en uw gebouw. Toch is nu al te zien waar de grootste kansen liggen. Klimaatinstallaties zijn in veel utiliteitsgebouwen de grootste energieverbruikers, omdat verwarming, koeling en ventilatie vaak lange tijd per dag draaien. Juist daar leveren verbeteringen veel op, en een terugverdientijd van 7 jaar maakt grotere investeringen haalbaar. In de huidige maatregelenlijsten staan klimaatinstallaties al als aparte categorie, onder meer met energiezuinige ventilatie en koelinstallaties. Verwacht wordt dat dit deel van de lijst bij de herziening belangrijker wordt.

Is een warmtepomp verplicht voor bedrijven?

Nee, een warmtepomp is niet automatisch verplicht voor bedrijven. Hij wordt pas verplicht als hij voor uw sector op de Erkende Maatregelenlijst komt, of als hij in uw situatie binnen de terugverdientijd blijft. Met de stap naar 7 jaar wordt die kans wel groter, en bepaalde warmtepompen worden genoemd als kandidaat voor de nieuwe lijst. Een warmtepomp telt bovendien zwaar mee in uw rapportage, omdat hij vaak meerdere losse maatregelen rond verwarming vervangt. Huurt u uw pand, dan is de eigenaar meestal verantwoordelijk, want verwarming valt onder de gebouwgebonden installaties. Welke warmtepomp in de utiliteit past, hangt af van het vermogen en de temperatuur die uw gebouw nodig heeft.

Luchtbehandeling, ventilatie en koeling

In luchtbehandeling en koeling zitten veel maatregelen die zich in 7 jaar kunnen terugverdienen. Denk aan deze voorbeelden:

  • Warmteterugwinning (WTW) in de luchtbehandelingskast, zodat de warmte uit afgevoerde lucht de verse lucht voorverwarmt.
  • Vraaggestuurde ventilatie, waarbij CO2-sensoren de hoeveelheid lucht afstemmen op het aantal mensen in een ruimte.
  • Frequentieregelaars op ventilatoren en pompen, zodat ze niet constant op vol vermogen draaien.
  • Het vervangen van een verouderde koelinstallatie door een zuiniger systeem met een natuurlijk koudemiddel.

Bij een verouderde installatie is vervanging door een luchtbehandelingskast of een compacte LBK met WTW een logische maatregel om door te rekenen.

Informatieplicht en deadline 1 december 2027

Naast de energiebesparingsplicht geldt de informatieplicht. Daarbij meldt u eens per vier jaar via het eLoket van RVO welke maatregelen u heeft genomen. Viel uw locatie al op 1 december 2023 onder de informatieplicht, dan is de volgende deadline 1 december 2027. Op die datum vervalt ook het overgangsrecht van het oude Activiteitenbesluit. De regels staan daarna volledig in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Omdat de nieuwe EML in juli 2027 ingaat, valt uw rapportage vrijwel zeker al onder de nieuwe lijst. Maatregelen die u eerder heeft uitgevoerd, blijven daarbij meetellen.

Wie is verantwoordelijk, eigenaar of huurder?

De eigenaar is in de regel verantwoordelijk voor gebouwgebonden installaties, de gebruiker voor alles wat met het gebruik van het pand te maken heeft. Verwarming en luchtbehandeling vallen meestal onder de gebouwgebonden installaties en dus onder de eigenaar. De gebruiker regelt bijvoorbeeld de bedrijfstijden en de apparatuur voor het eigen proces. In de nieuwe regels wordt de informatieplicht beter gekoppeld aan de partij die de maatregelen moet uitvoeren. Dat voorkomt dat een huurder moet rapporteren over een installatie waar hij geen zeggenschap over heeft. Maak daarom nu al duidelijke afspraken met uw verhuurder of huurder over wie welke maatregel neemt.

Zo bereidt u zich voor op 2027

Wie nu begint, spreidt de investeringen en voorkomt haast vlak voor de deadline. Met deze vier stappen bent u goed voorbereid:

1. Breng per locatie uw energieverbruik in kaart en controleer of u boven de ondergrenzen uitkomt.

2. Inventariseer de klimaatinstallaties, met hun leeftijd en gebruiksuren.

3. Laat per installatie berekenen welke maatregelen binnen 7 jaar terugverdiend worden.

4. Plan de maatregelen in, en stem de volgorde af op onderhoud en geplande vervangingen.

Volg daarnaast de publicatie van de nieuwe Erkende Maatregelenlijst, die begin 2027 wordt verwacht. Dan weet u precies welke maatregelen voor uw sector op de lijst staan.

Advies van Horos

Bij Horos adviseren we bedrijven al ruim zeventig jaar over hun binnenklimaat. We zijn F-gassen en VCA gecertificeerd en voeren EPBD-berekeningen uit. Voor de energiebesparingsplicht kijken we vooral naar uw klimaatinstallaties: welke maatregelen leveren het meeste op, en welke worden vanaf 2027 waarschijnlijk verplicht? We leveren daarvoor onder meer luchtbehandeling met warmteterugwinning en koeling en warmtepompen voor kantoren, zorginstellingen, winkels en industrie. Met periodiek onderhoud houden we bestaande installaties zuinig in bedrijf. Wilt u weten welke maatregelen voor uw pand gelden? Vraag vrijblijvend een offerte aan of bel ons op 035 603 90 60.

Wilt u optimaal bediend worden?

Bij Horos geloven we in persoonlijke aandacht en snelle, deskundige service. Wilt u direct weten wat wij voor uw bedrijf kunnen betekenen? Neem vandaag nog contact met ons op via telefoon of vraag een offerte aan op onze website. Ons team van specialisten staat voor u klaar om al uw vragen te beantwoorden. Wacht niet langer en ervaar zelf onze kwaliteit en service.